Lokata z funduszem nie jest zwykłą lokatą. Łączy depozyt objęty ochroną BFG z inwestycją w fundusz, którego wartość może spaść. Jeśli najważniejsze jest dla Ciebie bezpieczeństwo kapitału, wybierz tradycyjną lokatę. Produkt hybrydowy może mieć sens dopiero wtedy, gdy akceptujesz ryzyko rynkowe, koszty i możliwość straty części wpłaconych pieniędzy.
Na czym polega lokata z funduszem?
Lokata z funduszem to przykład sprzedaży krzyżowej, czyli połączenia dwóch odrębnych usług w jednym pakiecie. Część pieniędzy trafia na lokatę terminową, a pozostała kwota służy do nabycia jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego. Bank może w zamian zaoferować podwyższone oprocentowanie części depozytowej.
Proporcje zależą od oferty. Spotyka się między innymi warianty 30/70, 50/50, a czasem 20/80, gdzie pierwsza liczba oznacza udział lokaty, a druga część przeznaczoną na fundusz. Lokata trwa zwykle 3, 6 lub 12 miesięcy, ale inwestycja w fundusz może mieć inny horyzont i nie kończyć się automatycznie razem z depozytem.
Banki oferują fundusze obligacyjne, mieszane lub akcyjne. Różnią się one ryzykiem, składem portfela, kosztami i zalecanym okresem inwestowania. Przed zawarciem umowy możesz zostać poproszony o wypełnienie ankiety inwestycyjnej, która ma pomóc ocenić, czy dany produkt pasuje do Twojego profilu.
Lokata tradycyjna, fundusz i produkt hybrydowy – czym się różnią?
Najważniejsza różnica dotyczy ochrony kapitału. Depozyt na lokacie bankowej jest objęty systemem gwarantowania depozytów BFG do równowartości 100 000 euro, z uwzględnieniem zasad określonych w przepisach. Jednostki uczestnictwa funduszu nie są depozytem bankowym i nie korzystają z tej ochrony. Ich wartość zależy od sytuacji na rynku.
| Cecha | Lokata tradycyjna | Lokata z funduszem | Fundusz inwestycyjny |
|---|---|---|---|
| Gwarancja BFG | Tak, w granicach ustawowego limitu | Tylko dla części depozytowej | Nie |
| Ryzyko utraty kapitału | Nie występuje jako ryzyko rynkowe, jeśli bank działa prawidłowo i środki mieszczą się w ochronie | Dotyczy części zainwestowanej w fundusz | Może dotyczyć całej zainwestowanej kwoty |
| Potencjał zysku | Z góry określone odsetki | Odsetki z lokaty plus niepewny wynik funduszu | Nieokreślony wynik zależny od rynku |
| Płynność | Wcześniejsze zerwanie zwykle oznacza utratę odsetek | Możliwa utrata odsetek i opłata za umorzenie jednostek | Zwykle można złożyć zlecenie odkupienia, ale termin i koszt zależą od funduszu |
Wyższe oprocentowanie lokaty w pakiecie nie oznacza, że cały kapitał jest oprocentowany według tej stawki ani że cały produkt przyniesie zysk. Jeśli 70% pieniędzy trafia do funduszu, podwyższone odsetki dotyczą tylko pozostałych 30%.
Jakie ryzyko i koszty trzeba uwzględnić?
Najczęstszy błąd polega na traktowaniu całej wpłaty jak bezpiecznego depozytu. Tymczasem fundusz może stracić na wartości nawet wtedy, gdy lokata wypłaci umówione odsetki. Dotyczy to także funduszy obligacyjnych, które zwykle mają niższe ryzyko niż fundusze akcyjne, ale nie gwarantują zysku ani zwrotu kapitału.
Koszty mogą obniżyć wynik inwestycji. Przed podpisaniem dokumentów sprawdź w tabeli opłat i dokumencie KID:
- opłatę manipulacyjną przy nabyciu lub odkupieniu jednostek
- opłatę za zarządzanie, uwzględnianą w wycenie funduszu
- ewentualną prowizję za dystrybucję lub konwersję jednostek
- opłatę umorzeniową przy wcześniejszym wyjściu z inwestycji
- koszt utraty odsetek po zerwaniu części depozytowej
Zyski z lokaty i funduszu podlegają co do zasady podatkowi od zysków kapitałowych, czyli podatkowi Belki w wysokości 19%. Sposób pobrania podatku może zależeć od rodzaju transakcji i konstrukcji produktu, dlatego szczegóły trzeba sprawdzić w dokumentacji konkretnej oferty.
Rozważmy pesymistyczny wariant. Wpłacasz 20 000 zł, z czego 10 000 zł trafia na sześciomiesięczną lokatę oprocentowaną na 5% w skali roku, a 10 000 zł do funduszu. Odsetki brutto od lokaty wyniosłyby około 250 zł, a po potrąceniu 19% podatku około 202,50 zł. Jeśli wartość jednostek funduszu spadnie o 10%, strata wyniesie 1000 zł. Łączny wynik to około 797,50 zł straty, jeszcze przed uwzględnieniem ewentualnych opłat inwestycyjnych.
Oprocentowanie lokaty nie chroni części kapitału ulokowanej w funduszu. Zysk z depozytu może zmniejszyć stratę, ale nie musi jej pokryć.
Wcześniejsze wyjście może pogorszyć wynik. Zerwanie lokaty często oznacza utratę części lub całości odsetek, natomiast sprzedaż jednostek funduszu odbywa się po aktualnej wycenie. Jeśli rynek akurat spada, możesz odzyskać mniej niż wpłaciłeś, a regulamin może przewidywać także dodatkową opłatę.
Czy ten produkt pasuje do Twojej sytuacji?
Przed decyzją nie wystarczy porównać samego oprocentowania. Odpowiedz sobie na poniższe pytania:
- Jak długo mogę zamrozić kapitał? Uwzględnij nie tylko termin lokaty, lecz także zalecany czas inwestowania w wybranym funduszu.
- Co zrobię, jeśli wartość funduszu spadnie o 10%? Jeśli taka sytuacja skłoni Cię do natychmiastowej sprzedaży, produkt może być zbyt ryzykowny.
- Czy rozumiem, że nie jest to lokata z gwarancją całej wpłaty? Ochrona BFG nie obejmuje jednostek uczestnictwa funduszu.
- Czy mam poduszkę finansową poza tym produktem? Pieniądze potrzebne na bieżące wydatki nie powinny być inwestowane w rozwiązanie o ograniczonej płynności.
- Czy znam wszystkie opłaty? Sprawdź KID, regulamin lokaty, tabelę opłat i zasady wcześniejszego umorzenia.
Lokata z funduszem może być rozważana przez osobę, która chce poznać inwestowanie, ma dłuższy horyzont i świadomie akceptuje wahania wartości. Nie jest dobrym wyborem dla kogoś, kto potrzebuje pewnego zwrotu kapitału w określonym dniu, nie toleruje strat albo może wkrótce potrzebować całych oszczędności.
Lokata z funduszem czy warto w nią inwestować?
Jeśli Twoim celem jest ochrona oszczędności, zwykła lokata będzie prostszym i bardziej przejrzystym rozwiązaniem. Jeżeli chcesz rozpocząć inwestowanie, masz środki, których nie potrzebujesz w krótkim terminie, i rozumiesz, że część funduszowa może przynieść stratę, produkt hybrydowy może być jednym z możliwych sposobów wejścia na rynek.
Nie oceniaj go jednak po reklamowanej stawce depozytu. Najpierw sprawdź proporcję lokaty do funduszu, rodzaj funduszu, wszystkie opłaty, zasady wcześniejszego wyjścia i dokument KID. Sama ankieta inwestycyjna nie usuwa ryzyka i nie zastępuje samodzielnego zrozumienia produktu.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej. Przed podjęciem decyzji zapoznaj się z regulaminem lokaty, dokumentem KID, tabelą opłat oraz informacjami o ryzyku właściwymi dla wybranego funduszu.
