Obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP) powstaje z dniem rozpoczęcia przez pracownika pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Nie decyduje więc sama data zatrudnienia w firmie, lecz moment rozpoczęcia pracy objętej przepisami.
Od kiedy trzeba opłacać składkę na FEP?
Składkę na FEP opłaca się za pracownika, który urodził się po 31 grudnia 1948 r. i wykonuje pracę wymienioną w przepisach jako praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Obowiązek rozpoczyna się w dniu faktycznego rozpoczęcia takiej pracy, na przykład po przeniesieniu pracownika na stanowisko objęte wykazem ustawowym.
Obowiązek ustaje z dniem zaprzestania wykonywania tej pracy. Może to nastąpić na przykład wskutek zmiany stanowiska na takie, które nie jest związane z pracą w szczególnych warunkach. Nie ma jednej sztywnej daty obowiązującej wszystkich pracodawców, ponieważ początek i koniec rozliczeń ustala się indywidualnie dla każdego pracownika.
Jakie warunki i zasady decydują o rozliczeniu?
Obowiązek opłacania składki zależy od łącznego spełnienia warunku dotyczącego daty urodzenia i rodzaju wykonywanej pracy. Należy sprawdzić przede wszystkim:
- Datę urodzenia – składkę co do zasady opłaca się za osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r.
- Rodzaj pracy – musi to być praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wskazana w ustawie o emeryturach pomostowych.
- Moment rozpoczęcia pracy – to on wyznacza początek obowiązku, a nie samo zawarcie umowy o pracę.
- Wymiar czasu pracy – praca w niepełnym wymiarze nie wyłącza obowiązku opłacania składki.
Składka na FEP wynosi 1,5% podstawy wymiaru i jest finansowana w całości przez płatnika składek, czyli pracodawcę. Podstawę stanowi co do zasady podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, w zakresie wynagrodzenia należnego za okres wykonywania pracy objętej obowiązkiem.
Jeżeli pracownik rozpocznie albo zakończy taką pracę w trakcie miesiąca, składkę rozlicza się proporcjonalnie. Przykładowo, gdy pracownik zostanie przeniesiony na stanowisko szczególne 15. dnia miesiąca, składka obejmuje tylko część wynagrodzenia przypadającą na okres wykonywania tej pracy. Nie należy naliczać jej automatycznie od wynagrodzenia za cały miesiąc.
Jakie formalności dotyczą pracodawcy?
Pracodawca powinien prowadzić ewidencję osób wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Dane takiego pracownika przekazuje do ZUS na formularzu ZUS ZSWA. Zgłoszenie za poprzedni rok kalendarzowy należy złożyć do 31 marca danego roku.
