Żaden bank w Polsce nie oferuje obecnie odwróconej hipoteki, czyli odwróconego kredytu hipotecznego. Możliwość zawarcia takiej umowy przewiduje Ustawa o odwróconym kredycie hipotecznym z 23 października 2014 roku, jednak produkt nie został wprowadzony do oferty banków.
Dlaczego banki nie oferują odwróconej hipoteki?
W modelu ustawowym bank wypłaca właścicielowi nieruchomości środki jednorazowo albo w ratach, a zabezpieczeniem jest hipoteka. Rozliczenie następuje po śmierci kredytobiorcy. Wtedy spadkobiercy mogą spłacić zobowiązanie i zachować nieruchomość albo dopuścić do jej przejęcia przez bank.
Dla banku oznacza to wieloletnie ryzyko, którego trudno dokładnie oszacować. Najczęściej wskazuje się następujące przyczyny braku ofert:
- Nieznany czas trwania umowy – bank nie wie, kiedy nastąpi rozliczenie zobowiązania i kiedy będzie mógł dysponować nieruchomością.
- Niepewna przyszła wartość nieruchomości – ceny mogą się zmienić, a sprzedaż lokalu po wielu latach może być trudna.
- Ryzyko biznesowe – koszty obsługi, wyceny i utrzymania zabezpieczenia mogą obniżać rentowność produktu.
- Ryzyko wizerunkowe i regulacyjne – banki obawiają się zarzutów wykorzystywania trudnej sytuacji finansowej seniorów, a część zasad nadal oceniają jako niewystarczająco jasne.
Odwrócona hipoteka a renta dożywotnia – czym się różnią?
Określenia „odwrócona hipoteka” i „renta dożywotnia” bywają stosowane zamiennie, ale dotyczą różnych umów. Odwrócony kredyt hipoteczny miałby być produktem bankowym regulowanym ustawą. Renta dożywotnia jest rozwiązaniem pozabankowym, opartym na przepisach Kodeksu cywilnego.
| Cecha | Odwrócona hipoteka | Renta dożywotnia |
|---|---|---|
| Kto oferuje? | Wyłącznie bank, choć obecnie żaden bank w Polsce nie ma takiej oferty. | Fundusz hipoteczny, inny podmiot prywatny albo osoba fizyczna. |
| Podstawa prawna | Ustawa o odwróconym kredycie hipotecznym. | Przepisy Kodeksu cywilnego. |
| Status własności | Własność pozostaje przy kredytobiorcy do czasu rozliczenia umowy. | Własność nieruchomości przechodzi na świadczeniodawcę przy zawarciu umowy. |
| Nadzór | Banki działają w ramach nadzoru Komisji Nadzoru Finansowego. | Podmiot pozabankowy nie podlega nadzorowi KNF na takich samych zasadach jak bank. |
Ostrzeżenie: renta dożywotnia nie jest kredytem bankowym. Przeniesienie własności na fundusz lub inną firmę może nastąpić od razu, a odzyskanie nieruchomości przez spadkobierców zwykle nie działa tak jak przy ustawowym odwróconym kredycie hipotecznym. Przed podpisaniem umowy trzeba dokładnie sprawdzić akt notarialny, ustanowione prawo do zamieszkania, zasady wypłaty świadczeń oraz skutki niewypłacalności świadczeniodawcy.
Jeżeli szukasz odwróconej hipoteki w banku, obecnie nie znajdziesz takiej oferty. Dostępne na rynku umowy rent dożywotnich są odrębnym rozwiązaniem i wiążą się z przeniesieniem własności nieruchomości.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.
