Nową książeczkę oszczędnościową założysz dziś przede wszystkim dla dziecka. Starej książeczki mieszkaniowej nie można już założyć ponownie – można natomiast zarejestrować ją w PKO Banku Polskim i ubiegać się o wypłatę zgromadzonych środków oraz premii gwarancyjnej, jeśli spełnisz warunki ustawowe.
Książeczka dla dziecka a książeczka mieszkaniowa
Jedna nazwa obejmuje dwa różne produkty. Współczesna książeczka oszczędnościowa jest prostym rachunkiem przeznaczonym dla dziecka, natomiast książeczka mieszkaniowa z czasów PRL może być historycznym instrumentem uprawniającym do premii finansowanej z budżetu państwa.
| Cecha | Książeczka dla dziecka | Książeczka mieszkaniowa |
|---|---|---|
| Cel | Oszczędzanie i nauka zarządzania pieniędzmi | Historyczne oszczędzanie na cele mieszkaniowe |
| Dostępność | Można ją otworzyć w oddziale PKO BP dla dziecka do 13. roku życia | Nie jest już wydawana, ale istniejące książeczki nadal mogą być obsługiwane |
| Oprocentowanie | Bardzo niskie, zgodne z aktualną ofertą banku | Wartość zależy głównie od salda oraz ewentualnej premii |
| Premia gwarancyjna | Nie przysługuje | Może przysługiwać, jeśli książeczka została założona przed 24 października 1990 r. i spełniono warunki |
Jeżeli dokument znaleziony w rodzinnych pamiątkach jest książeczką mieszkaniową, nie składa się wniosku o jej „założenie”. Trzeba sprawdzić jej rodzaj, zarejestrować ją w banku i ustalić, czy planowana czynność mieszkaniowa daje prawo do premii gwarancyjnej.
Jak założyć książeczkę oszczędnościową dla dziecka?
Otwarcie współczesnej książeczki oszczędnościowej odbywa się w oddziale PKO Banku Polskiego. Produkt jest przeznaczony dla dzieci, a rodzic lub opiekun występuje w ich imieniu zgodnie z zasadami banku. Przygotuj:
- dowód osobisty rodzica lub opiekuna,
- akt urodzenia dziecka,
- dane dziecka potrzebne do zawarcia umowy,
- informacje dotyczące osoby uprawnionej do dysponowania rachunkiem.
Po zawarciu umowy bank wystawia książeczkę, na którą można wpłacać i z której można wypłacać środki zgodnie z warunkami rachunku. Z dostępnych informacji wynika, że prowadzenie produktu nie wiąże się z opłatą, a środki są objęte ustawowym systemem gwarantowania depozytów. Przed wizytą sprawdź jednak aktualną tabelę opłat i oprocentowanie, ponieważ te parametry mogą się zmieniać.
Nie traktuj tego produktu jako inwestycji o wysokiej stopie zwrotu. Przy bardzo niskim oprocentowaniu jego funkcją jest przede wszystkim bezpieczne odkładanie pieniędzy i uczenie dziecka regularnego oszczędzania.
Jak odzyskać pieniądze ze starej książeczki?
Stare książeczki oszczędnościowe PKO zachowują ważność bezterminowo, ale ich wartość zależy od rodzaju dokumentu. Zwykła książeczka daje zwykle prawo do wypłaty salda i należnych odsetek. Książeczka mieszkaniowa założona przed 24 października 1990 r. może dodatkowo wiązać się z premią gwarancyjną. Książeczka typu F ma odrębny, historyczny charakter i wymaga indywidualnej oceny w banku.
W przypadku książeczki mieszkaniowej procedura wygląda następująco:
- Odszukaj oryginał książeczki i sprawdź, czy widnieje na niej informacja o charakterze mieszkaniowym.
- Udaj się do oddziału PKO Banku Polskiego obsługującego takie dokumenty i złóż wniosek o rejestrację książeczki.
- Poproś o sprawdzenie salda oraz orientacyjne wyliczenie premii gwarancyjnej.
- Zrealizuj czynność mieszkaniową, która może uprawniać do premii, i zgromadź dokumenty potwierdzające jej wykonanie.
- Złóż wniosek o likwidację książeczki i wypłatę premii w wymaganym terminie.
Najważniejszy jest termin 90 dni. Wniosek składa się co do zasady w ciągu 90 dni od czynności uprawniającej do premii. Przy książeczkach rejestrowanych po zmianach obowiązują także zasady dotyczące momentu nabycia prawa do złożenia wniosku. Jeżeli rejestracja i czynność mieszkaniowa przypadają na ten sam rok, termin może rozpocząć się dopiero 1 stycznia następnego roku. Bank ocenia konkretną sytuację na podstawie dat i dokumentów.
Spóźnienie z wnioskiem może oznaczać utratę premii, a nie tylko przesunięcie wypłaty. Datę czynności mieszkaniowej i termin złożenia dokumentów ustal z bankiem przed podpisaniem umowy lub rozpoczęciem remontu.
Przed wizytą w placówce przygotuj dokumenty, które mogą być potrzebne w danej sprawie:
- Dokument tożsamości – właściciela książeczki albo osoby uprawnionej do działania w jego imieniu.
- Oryginał książeczki – bank wykorzysta go do identyfikacji rachunku i przeprowadzenia procedury.
- Dokument dziedziczenia – akt poświadczenia dziedziczenia albo prawomocne postanowienie sądu.
- Dokument celu mieszkaniowego – na przykład akt notarialny, umowa dotycząca zakupu, dokument kredytowy lub faktury za kwalifikowany remont.
Bank może pobierać opłatę za wniosek o likwidację książeczki i wypłatę premii. W przekazanych materiałach wskazano kwotę 40 zł, ale przed złożeniem dokumentów sprawdź aktualną tabelę opłat PKO BP. Opłaty za kolejne wyliczenia lub dodatkowe zaświadczenia również mogą zależeć od aktualnej taryfy.
Co uprawnia do premii gwarancyjnej?
Premia gwarancyjna nie przysługuje za samo posiadanie starego dokumentu. Jest związana z określonym celem mieszkaniowym i wymaga przedstawienia dowodów potwierdzających wykonanie czynności. Wysokość premii jest indywidualna, dlatego bank musi przeanalizować historię wpłat i dane zapisane w książeczce.
| Czynność mieszkaniowa | Przykładowa dokumentacja |
|---|---|
| Zakup mieszkania lub domu | Akt notarialny albo dokument potwierdzający nabycie prawa do nieruchomości |
| Budowa domu | Dokumenty dotyczące inwestycji, w tym dokumenty potwierdzające wymagany etap budowy |
| Wkład własny lub spłata kredytu mieszkaniowego | Umowa kredytu i zaświadczenie instytucji finansującej |
| Remont lub modernizacja | Faktury za kwalifikowane materiały, urządzenia albo usługi |
| Termomodernizacja | Dokumenty dotyczące przedsięwzięcia i poniesionych wydatków |
| Wpłata na fundusz remontowy | Potwierdzenie wpłaty oraz dokumenty wspólnoty lub spółdzielni |
Przepisy obejmują także bardziej szczegółowe przypadki, między innymi przekształcenie praw do lokalu, niektóre formy partycypacji w budownictwie mieszkaniowym czy opłaty związane z przekształceniem użytkowania wieczystego. Nie każdy remont i nie każdy zakup spełnia warunki. Znaczenie mogą mieć rodzaj prawa do nieruchomości, minimalny udział własności, miejsce inwestycji i wartość wydatków.
Wypłata samego salda bez celu mieszkaniowego może być możliwa, ale wtedy właściciel zwykle traci prawo do premii gwarancyjnej. Dlatego przed likwidacją książeczki porównaj oba warianty. Kwota zgromadzonych wpłat po wielu latach może być niewielka, podczas gdy premia – zależnie od zapisów rachunku – może wynosić od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Nie jest to jednak gwarantowana stawka.
Podstawę zasad wypłaty stanowi ustawa o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych. W razie dziedziczenia, cesji albo niejasnej historii dokumentu poproś PKO BP o pisemne wskazanie wymaganych formalności. Nowoczesną alternatywą dla osoby dopiero rozpoczynającej oszczędzanie na mieszkanie może być Konto Mieszkaniowe, ale nie jest ono tym samym produktem co stara książeczka mieszkaniowa.
Jeśli chcesz oszczędzać dla dziecka, umów wizytę w oddziale PKO BP i zabierz dowód oraz akt urodzenia. Jeśli masz stary dokument, najpierw ustal jego rodzaj, datę założenia i możliwość uzyskania premii. W tym drugim przypadku nie zakłada się nowej książeczki – rejestruje się istniejącą i pilnuje terminu 90 dni.
Artykuł nie stanowi porady finansowej ani prawnej. Zasady, terminy i opłaty mogą zależeć od aktualnych przepisów oraz regulaminu PKO Banku Polskiego. Przed złożeniem wniosku potwierdź wymagania w banku.
