„Fundusz kolateralny” nie jest standardową kategorią funduszu inwestycyjnego ani terminem używanym w polskiej ustawie o funduszach inwestycyjnych. Najpewniej chodzi o kolateral, czyli zabezpieczenie, albo o fundusz stosujący hedging. Kolateral jest mechanizmem wykorzystywanym w finansach, a nie nazwą konkretnego typu funduszu.
Czym jest kolateral?
Kolateral (ang. collateral) oznacza zabezpieczenie wierzytelności, najczęściej w formie zastawu na określonym składniku majątku. Jeżeli dłużnik nie wywiąże się ze zobowiązania, wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z tego zabezpieczenia na zasadach określonych w umowie i przepisach.
Nie należy więc utożsamiać kolateralu z funduszem inwestycyjnym. Fundusz może wykorzystywać zabezpieczenia w ramach określonych transakcji lub strategii, ale nie staje się przez to „funduszem kolateralnym”. W dokumentach konkretnego produktu trzeba sprawdzić, czy mowa o zabezpieczeniu kredytowym, zabezpieczeniu transakcji pochodnych, czy o ograniczaniu ryzyka inwestycyjnego.
Co mogło oznaczać to pytanie?
Podobne brzmienie kilku pojęć finansowych może prowadzić do pomyłki. Najczęściej użytkownik ma na myśli jeden z poniższych terminów:
- Fundusze hedgingowe – wykorzystują różne strategie inwestycyjne, w tym instrumenty pochodne, aby zarabiać na zmianach cen aktywów albo ograniczać wybrane rodzaje ryzyka. „Hedging” oznacza zabezpieczanie ryzyka, a nie istnienie kolateralu.
- Instrumenty CDO – ang. Collateralized Debt Obligations, czyli złożone instrumenty dłużne oparte na puli aktywów lub wierzytelności. CDO nie są detalicznym typem funduszu inwestycyjnego, lecz konstrukcją finansową związaną z sekurytyzacją i ryzykiem kredytowym.
- Fundusz typu Master Feeder – lokalny fundusz feeder lokuje środki w jednym funduszu bazowym, czyli master. Taka konstrukcja może ułatwiać inwestorom dostęp do zagranicznych strategii, ale sama nazwa nie oznacza funduszu kolateralnego.
- Hedging walutowy – fundusz może zawierać transakcje ograniczające wpływ zmian kursów walut na wartość inwestycji. Jest to funkcja zabezpieczająca portfel, a nie odrębna forma funduszu.
Jeżeli chodziło o fundusz inwestujący w inne fundusze lub ETF-y, właściwym określeniem będzie fundusz funduszy (FoF). Gdy inwestuje on całość aktywów w jeden fundusz bazowy, mówimy o konstrukcji Master Feeder. To również nie ma bezpośredniego związku z terminem „fundusz kolateralny”.
Jak działają zabezpieczenia w funduszach?
Najłatwiej wyjaśnić to na przykładzie hedgingu walutowego. Fundusz może posiadać aktywa wyceniane w euro lub dolarach, podczas gdy jednostki uczestnictwa są rozliczane w złotych. Zmiana kursu walutowego wpływa wtedy na wynik inwestora niezależnie od tego, jak zachowują się same akcje czy obligacje.
Zarządzający może użyć instrumentów pochodnych, aby ograniczyć ten wpływ. Jeżeli kurs waluty zmieni się niekorzystnie, wynik transakcji zabezpieczającej może częściowo skompensować stratę wynikającą z przeliczenia aktywów. Hedging nie usuwa jednak całego ryzyka. Ma swój koszt, może nie obejmować pełnej wartości portfela, a jego działanie zależy od konstrukcji i terminów zawartych transakcji.
Zabezpieczenie jest narzędziem stosowanym w strategii funduszu, a nie gwarancją zysku ani nazwą osobnej kategorii funduszy.
W prospekcie informacyjnym i dokumencie zawierającym kluczowe informacje należy sprawdzić, jakie ryzyka fundusz zabezpiecza, w jakim zakresie stosuje hedging oraz jakie koszty ponosi inwestor. Samo użycie słowa „zabezpieczenie” nie oznacza ochrony kapitału przed stratą.
Najkrócej: nie ma standardowego produktu określanego jako „fundusz kolateralny”. Kolateral to zabezpieczenie, a hedging to sposób ograniczania ryzyka. Aby ustalić, o jaki produkt chodziło, trzeba sprawdzić jego pełną nazwę lub dokument informacyjny, zwłaszcza gdy pojawiają się określenia „hedgingowy”, „Master Feeder”, „fundusz funduszy” albo „CDO”.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej. Inwestowanie wiąże się z ryzykiem utraty części lub całości kapitału. Przed podjęciem decyzji zapoznaj się z dokumentami informacyjnymi, kosztami i czynnikami ryzyka konkretnego produktu.
