Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) to państwowa instytucja, która automatycznie chroni depozyty klientów banków krajowych i SKOK-ów. W razie spełnienia warunku gwarancji wypłaca środki do równowartości 100 000 euro, a standardowa wypłata następuje w ciągu 7 dni roboczych.
Bankowy Fundusz Gwarancyjny – co to jest?
BFG zarządza obowiązkowym systemem gwarantowania depozytów w Polsce. Ochrona wynika z ustawy i nie wymaga podpisywania dodatkowej umowy ani składania wniosku przez klienta. Obejmuje środki zgromadzone w bankach krajowych oraz spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych.
Gwarancja uruchamia się w sytuacji, gdy bank lub SKOK przestaje być w stanie wypłacać środki, a właściwa instytucja podejmuje formalne działania związane z zawieszeniem działalności i upadłością. BFG wypłaca wtedy środki objęte ochroną, ale tylko do ustawowego limitu.
Jaki jest limit gwarancji BFG?
Podstawowy limit wynosi równowartość 100 000 euro w złotych dla jednego deponenta w jednym banku lub SKOK-u. Sumuje się wszystkie chronione środki należące do tej samej osoby w danej instytucji, niezależnie od liczby rachunków. Oznacza to, że saldo rachunku osobistego, konta oszczędnościowego i lokat jest traktowane łącznie.
Depozyty w walutach obcych także są chronione, ale wypłata następuje w złotych. Do przeliczenia stosuje się kurs średni NBP z dnia spełnienia warunku gwarancji.
| Rodzaj depozytu lub sytuacja | Limit ochrony |
|---|---|
| Standardowe środki jednego deponenta w jednym banku lub SKOK-u | Równowartość 100 000 euro w złotych |
| Środki pochodzące na przykład ze sprzedaży mieszkania, spadku lub podziału majątku | Do równowartości 200 000 euro w złotych, na zasadach ustawowych |
| Niektóre odszkodowania i zadośćuczynienia | Możliwa ochrona ponad standardowy limit, zgodnie z ustawą |
Wyższa ochrona dotyczy przede wszystkim określonych środków osoby fizycznej, między innymi po sprzedaży nieruchomości mieszkalnej niezwiązanej z działalnością gospodarczą, nabyciu spadku, wypłacie ubezpieczenia, odprawy emerytalnej lub rentowej albo wykonaniu podziału majątku po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej. Zasadniczo rozszerzony limit obowiązuje przez 3 miesiące od wpływu środków lub powstania należności. Szczegółowe warunki zależą od źródła pieniędzy i wymagają udokumentowania.
Przy rachunku wspólnym każdy współposiadacz jest osobnym deponentem. Każdemu przysługuje więc własny limit równowartości 100 000 euro. Jeżeli umowa rachunku nie określa udziałów, środki co do zasady dzieli się między współposiadaczy w częściach równych.
Co podlega ochronie BFG?
Gwarancja obejmuje środki pieniężne zgromadzone na rachunkach, których deponent jest stroną umowy. Dotyczy rachunków prowadzonych zarówno w złotych, jak i w walutach obcych. W praktyce chronione są między innymi:
- rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe, w tym konta osobiste,
- konta oszczędnościowe,
- lokaty terminowe,
- odsetki naliczone do dnia spełnienia warunku gwarancji, w granicach ustawowego limitu.
Deponentem może być między innymi osoba fizyczna, osoba prawna lub określona jednostka organizacyjna mająca zdolność prawną. W przypadku SKOK-ów katalog uprawnionych obejmuje również między innymi spółdzielnie, związki zawodowe, wspólnoty mieszkaniowe oraz wybrane organizacje pozarządowe.
Czego BFG nie gwarantuje?
Nie każdy produkt oferowany w banku jest depozytem. Bank może występować tylko jako pośrednik w sprzedaży produktu innej instytucji. W takiej sytuacji sama obecność produktu w ofercie banku nie oznacza ochrony BFG. Gwarancją nie są objęte między innymi:
- jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych,
- polisy i inne produkty ubezpieczeniowe sprzedawane za pośrednictwem banku,
- obligacje skarbowe kupione za pośrednictwem banku,
- udziały, wpisowe i wkłady członkowskie w bankach spółdzielczych lub SKOK-ach.
Jeżeli oferta łączy lokatę z produktem inwestycyjnym, ochroną BFG objęta jest wyłącznie część depozytowa. Nie obejmuje ona wartości jednostek funduszu ani innych instrumentów inwestycyjnych.
Jak wygląda wypłata środków?
Dniem spełnienia warunku gwarancji jest moment określony w przepisach, od którego powstaje obowiązek wypłaty środków przez BFG. W przypadku banku wiąże się to między innymi z decyzją Komisji Nadzoru Finansowego o zawieszeniu działalności oraz złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Podobne zasady dotyczą SKOK-u.
W standardowej sytuacji procedura przebiega następująco:
- KNF zawiesza działalność banku lub SKOK-u, a uprawniona instytucja składa wniosek o ogłoszenie upadłości albo BFG podejmuje działania przewidziane w ramach przymusowej restrukturyzacji.
- Bank lub kasa przekazuje dane deponentów i wysokość należnych środków, a BFG ustala kwoty podlegające wypłacie.
- BFG lub wskazany podmiot udostępnia środki deponentom w złotych.
- Wypłata następuje w terminie 7 dni roboczych od dnia spełnienia warunku gwarancji.
W typowym przypadku klient nie musi składać indywidualnego wniosku. Jeżeli jednak dane są niekompletne, istnieje spór dotyczący prawa do środków albo chodzi o wypłatę ponad standardowy limit, procedura może wymagać dodatkowych dokumentów i trwać dłużej.
Kwota przekraczająca limit BFG nie przepada automatycznie, ale nie jest objęta gwarancją. Jej odzyskanie odbywa się w ramach postępowania upadłościowego i zależy od jego przebiegu.
Dla klienta najważniejsze są trzy zasady: depozyty są chronione automatycznie, standardowy limit wynosi 100 000 euro na osobę w jednej instytucji, a wypłata gwarantowanych środków powinna nastąpić w ciągu 7 dni roboczych.
