Bank automatycznie zamyka nieużywane konto osoby fizycznej dopiero po 10 latach od wydania przez właściciela ostatniej dyspozycji dotyczącej rachunku. Nie oznacza to jednak, że przez ten czas konto jest bezpłatne. Bank może naliczać opłaty za prowadzenie rachunku, kartę lub inne usługi, a przy braku środków może powstać debet.
Po jakim czasie bank zamyka nieużywane konto?
Zgodnie z art. 59a ustawy Prawo bankowe umowa rachunku osoby fizycznej, niezwiązana z prowadzeniem działalności gospodarczej, wygasa po 10 latach od ostatniej dyspozycji posiadacza rachunku. Może nią być na przykład przelew lub inna czynność dotycząca konta.
Bank nie zamyka więc rachunku automatycznie po roku ani po dwóch latach braku aktywności. Do upływu ustawowego terminu konto pozostaje objęte umową. Czekanie na jego likwidację zwykle nie jest opłacalne, ponieważ opłaty mogą być naliczane niezależnie od tego, czy faktycznie korzystasz z rachunku.
Regulaminy poszczególnych banków mogą przewidywać dodatkowe zasady wypowiedzenia umowy, ale nie mogą zmieniać ustawowych reguł dotyczących rachunków uśpionych. Konto możesz zamknąć wcześniej, składając dyspozycję zgodnie z procedurą obowiązującą w danej instytucji.
Dlaczego nieużywane konto jest ryzykiem?
Nieużywane konto bankowe nadal może generować koszty. Opłaty wynikają z umowy oraz aktualnej tabeli opłat i prowizji. Bank powinien poinformować klienta o zmianach cennika, ale wiadomość może trafić na nieaktualny adres albo do bankowości elektronicznej, z której właściciel od dawna nie korzysta.
Najczęstsze konsekwencje pozostawienia rachunku bez kontroli to:
- Opłaty za prowadzenie rachunku – nawet konto reklamowane dawniej jako bezpłatne może stać się płatne po zmianie warunków.
- Koszty karty płatniczej – karta może generować opłatę, mimo że nie jest używana.
- Ujemne saldo – gdy na rachunku nie ma pieniędzy, bank może zaksięgować należności jako debet.
- Windykacja – nieuregulowany dług może zostać skierowany do firmy windykacyjnej, a w dalszej kolejności do sądu lub komornika.
Samo nieużywanie konta nie powoduje automatycznego anulowania opłat. Ich wysokość zależy od cennika banku. Warto też pamiętać, że nie każde zadłużenie z rachunku osobistego trafia automatycznie do Biura Informacji Kredytowej, ale zaległość może zostać przekazana do innych rejestrów lub być dochodzona na drodze prawnej.
Brak środków na rachunku nie oznacza, że umowa przestała obowiązywać. Konto z zerowym saldem może nadal generować należności.
5 i 10 lat – jakie są różnice?
Terminy pięciu i dziesięciu lat dotyczą różnych czynności banku. Po pięciu latach bez dyspozycji bank sprawdza w rejestrze PESEL, czy posiadacz rachunku żyje. Samo sprawdzenie nie oznacza jeszcze zamknięcia konta osoby żyjącej.
| Okres | Działanie banku | Skutek dla klienta |
|---|---|---|
| 5 lat od ostatniej dyspozycji | Weryfikacja w rejestrze PESEL, czy posiadacz rachunku żyje | Konto osoby żyjącej nadal może pozostać otwarte |
| 10 lat od ostatniej dyspozycji | Wygaśnięcie umowy rachunku osoby żyjącej | Bank powinien zakończyć prowadzenie rachunku, po wcześniejszym poinformowaniu klienta |
| Wcześniejsza dyspozycja klienta | Rozpoczęcie procedury wypowiedzenia umowy | Rachunek zostaje zamknięty po okresie wypowiedzenia określonym przez bank |
Co najmniej sześć miesięcy przed upływem dziesięcioletniego terminu bank powinien poinformować posiadacza o skutkach braku aktywności i planowanym rozwiązaniu umowy. Jeżeli właściciel rachunku nie żyje, bank podejmuje działania przewidziane dla takiej sytuacji po uzyskaniu potwierdzenia zgonu lub po weryfikacji danych.
Jak sprawdzić, czy masz zapomniane konto?
Jeżeli nie pamiętasz, w których bankach masz rachunki, możesz skorzystać z Centralnej Informacji o Rachunkach Bankowych (CIoRB), prowadzonej przez Krajową Izbę Rozliczeniową. Wniosek składa się w dowolnym banku lub placówce SKOK-u, niekoniecznie w instytucji, której klientem jesteś.
CIoRB może wskazać banki i SKOK-i prowadzące lub prowadzące wcześniej rachunki, numery kont, informację o rachunku wspólnym oraz niektóre informacje o rozwiązanych lub wygasłych umowach. Jest to usługa płatna, a wysokość opłaty zależy od instytucji przyjmującej wniosek.
Informacja dotyczy wyłącznie własnych rachunków albo rachunków spadkodawcy. Nie można za jej pomocą sprawdzić konta osoby trzeciej, nawet bliskiego krewnego. Przy wniosku dotyczącym własnych rachunków potrzebujesz dokumentu tożsamości. W sprawie rachunków spadkodawcy konieczne są także dokumenty potwierdzające prawa do spadku.
Jeśli podejrzewasz, że masz nieużywane konto, wykonaj te czynności:
- Sprawdź swoje rachunki w CIoRB, zabierając dokument tożsamości.
- Skontaktuj się z każdym wskazanym bankiem i ustal saldo oraz naliczone opłaty.
- Spłać ewentualny debet i złóż dyspozycję zamknięcia zbędnego rachunku.
- Poproś o pisemne potwierdzenie przyjęcia oraz wykonania dyspozycji.
Zamknięcie konta może być możliwe w oddziale, przez infolinię, listownie albo w bankowości elektronicznej. Procedura i okres wypowiedzenia zależą od banku, często wynoszą około 30 dni. W tym czasie mogą być jeszcze naliczane opłaty, dlatego przed złożeniem dyspozycji trzeba sprawdzić saldo i wskazać rachunek, na który mają trafić pozostałe środki.
Po zakończeniu procedury upewnij się, że konto rzeczywiście zostało zamknięte. Najpewniejsze rozwiązanie to uzyskanie potwierdzenia z banku. Możesz też sprawdzić status na infolinii lub w oddziale. Samo złożenie wniosku nie zawsze oznacza natychmiastowe rozwiązanie umowy.
Nie warto czekać 10 lat na automatyczne zamknięcie rachunku. Jeśli konto nie jest Ci potrzebne, wcześniejsze rozwiązanie umowy ogranicza ryzyko naliczania opłat, powstania debetu i późniejszej windykacji.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.
