Środki z IKE możesz wycofać w dowolnym momencie. Bez 19% podatku od zysków kapitałowych wypłacisz je jednak dopiero po ukończeniu 60 lat albo po ukończeniu 55 lat i nabyciu uprawnień emerytalnych, a także po spełnieniu jednego z warunków dotyczących stażu wpłat.
Kiedy wypłata z IKE jest bez podatku?
Ustawa o indywidualnych kontach emerytalnych pozwala zachować preferencję podatkową, gdy spełnisz jednocześnie warunek wieku i jeden z warunków dotyczących wpłat. Nie ma przy tym górnej granicy wieku, do którego trzeba rozpocząć wypłatę. Możesz więc nadal oszczędzać po 60. urodzinach i odłożyć decyzję na później.
Aby wypłata z IKE była zwolniona z podatku Belki, musisz spełnić następujące wymogi:
- Wiek – ukończone 60 lat albo ukończone 55 lat i nabyte uprawnienia emerytalne.
- Staż wpłat – wpłaty na IKE w co najmniej 5 dowolnych latach kalendarzowych lub wpłacenie ponad połowy wszystkich środków nie później niż 5 lat przed dniem złożenia wniosku o wypłatę.
Drugi warunek dotyczący wpłat nie oznacza, że musisz spełnić oba warianty. Wystarczy pięć dowolnych lat wpłat albo wpłacenie ponad połowy środków odpowiednio wcześnie. Lata nie muszą następować po sobie. Dla niektórych najstarszych roczników obowiązują krótsze okresy przejściowe, dlatego w razie wątpliwości dotyczących stażu warto poprosić instytucję prowadzącą IKE o potwierdzenie spełnienia warunków.
Wypłata a zwrot – czym różnią się te operacje?
W języku potocznym każdą wypłatę pieniędzy z IKE nazywa się czasem „wypłatą”. Przepisy rozróżniają jednak wypłatę po spełnieniu warunków ustawowych oraz zwrot, czyli wcześniejsze wycofanie środków. To właśnie od tego rozróżnienia zależy sposób opodatkowania.
| Operacja | Warunki | Podatek | Dalsze oszczędzanie |
|---|---|---|---|
| Wypłata | Po 60. roku życia albo po 55. roku życia i nabyciu uprawnień emerytalnych, z wymaganym stażem wpłat | Brak podatku od zysków kapitałowych | Po wypłacie jednorazowej lub pierwszej racie nie można ponownie korzystać z IKE |
| Zwrot całkowity | Wcześniejsze wycofanie wszystkich środków | 19% podatku od dochodu przypadającego na zwracane środki | Umowa zostaje zakończona, ale w przyszłości można ponownie założyć IKE |
| Zwrot częściowy | Wcześniejsze wycofanie części środków pochodzących z wpłat na IKE | 19% podatku od dochodu przypadającego na zwracaną część | Możesz nadal prowadzić IKE i dokonywać wpłat |
Wcześniejszy zwrot nie oznacza, że 19% podatku zostanie pobrane od całej wypłacanej kwoty. Opodatkowaniu podlega dochód, czyli wypracowany zysk przypadający na zwracane środki. Jeżeli kapitał nie przyniósł zysku, podatek od dochodów kapitałowych co do zasady nie wystąpi.
Zwrot częściowy jest możliwy tylko w odniesieniu do pieniędzy pochodzących z wpłat na IKE. Ograniczenie może mieć znaczenie, gdy na rachunek trafiły środki transferowane z pracowniczego programu emerytalnego albo odziedziczonego IKE. W przypadku środków pochodzących z PPE mogą pojawić się także dodatkowe rozliczenia z ZUS, w tym przekazanie kwoty odpowiadającej 30% sumy składek podstawowych wpłaconych do programu.
Jak złożyć wniosek o wypłatę?
Wypłata może nastąpić jednorazowo albo w ratach. Wypłata jednorazowa lub pierwsza rata powinny zostać zrealizowane w ciągu 14 dni od złożenia wniosku, chyba że wskażesz późniejszy termin. Procedura zwykle wygląda następująco:
- Złóż wniosek o wypłatę w instytucji prowadzącej IKE.
- Podaj urząd skarbowy właściwy dla swojego miejsca rozliczeń.
- Jeżeli nie masz jeszcze 60 lat, ale korzystasz z możliwości wypłaty od 55. roku życia, przedstaw decyzję organu rentowego potwierdzającą nabycie uprawnień emerytalnych.
Przy wypłacie ratalnej pierwsza rata rozpoczyna proces wypłaty. Od tego momentu nie można już dokonywać dalszych wpłat na IKE. Po wypłacie jednorazowej lub pierwszej racie nie założysz także kolejnego IKE z preferencją podatkową.
Na co uważać przy wypłacie z IKE?
Jedna osoba może co do zasady gromadzić środki tylko na jednym IKE. Wyjątki dotyczą określonych sytuacji przewidzianych w przepisach, na przykład kilku funduszy zarządzanych przez to samo towarzystwo funduszy inwestycyjnych albo konieczności otwarcia nowego konta wskutek zakończenia działalności dotychczasowej instytucji.
Posiadanie kilku niezależnych IKE wbrew przepisom może skutkować opodatkowaniem dochodu z każdego konta stawką 75%. Z tego powodu przed podpisaniem kolejnej umowy trzeba sprawdzić, czy chodzi o rzeczywisty transfer środków, a nie otwarcie drugiego rachunku.
Jeśli chcesz tylko zmienić bank, dom maklerski, fundusz lub inną instytucję, nie musisz likwidować IKE. Możesz skorzystać z wypłaty transferowej, czyli przeniesienia środków do innej instytucji prowadzącej IKE. Taki transfer co do zasady pozwala zachować preferencję podatkową.
Najkorzystniejszy podatkowo moment wypłaty to osiągnięcie wymaganego wieku i spełnienie jednego z dwóch warunków stażu wpłat. Wcześniejszy dostęp do pieniędzy pozostaje możliwy, ale wtedy operacja jest zwrotem, a 19% podatku obejmuje wypracowany zysk przypadający na wycofywane środki.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej. Przepisy podatkowe i zasady obsługi IKE mogą zależeć od szczegółów konkretnej umowy, dlatego przed złożeniem dyspozycji warto potwierdzić jej skutki w instytucji prowadzącej konto.
