Jaka jest waluta w Watykanie?

W Watykanie obowiązuje euro (€), a 1 euro dzieli się na 100 centów. Państwo nie należy do Unii Europejskiej, lecz na mocy porozumień z Włochami może używać wspólnej waluty i emitować własne monety. Sprawdź, czym różni się euro watykańskie od monet spotykanych w innych krajach strefy euro.

Jaką walutą płaci się w Watykanie?

Walutą Watykanu jest euro watykańskie. Można nim płacić w sklepach, punktach usługowych i instytucjach działających na terenie Państwa Watykańskiego. Banknoty oraz większość monet pochodzą z emisji używanych w całej strefie euro, dlatego turyści przyjeżdżający z Rzymu nie muszą wymieniać pieniędzy na osobną walutę.

W obiegu znajdują się banknoty o nominałach 5, 10, 20, 50, 100, 200 i 500 euro. Monety mają wartości 1 i 2 euro oraz 1, 2, 5, 10, 20 i 50 centów. Każdy nominał posiada wspólną stronę europejską i stronę narodową, na której Watykan umieszcza własne symbole.

Euro zastąpiło lir watykański jako prawny środek płatniczy, ale monety emitowane przez Watykan zachowały osobny charakter numizmatyczny.

Dlaczego Watykan używa euro?

Watykan jest niezależnym państwem położonym w centrum Rzymu. Ma zaledwie 0,49 km² powierzchni i należy do najmniejszych państw świata, dlatego utrzymywanie odrębnego systemu monetarnego byłoby trudne w codziennych rozliczeniach. Bliskie związki gospodarcze z Włochami sprawiły, że naturalnym rozwiązaniem stało się korzystanie z włoskiej waluty, a później z euro.

Wcześniej funkcjonował lir watykański, którego wartość pozostawała historycznie związana z lirem włoskim w stosunku 1:1. Zasady emisji i relacji monetarnych doprecyzowała Konwencja monetarna z 1991 roku. Po wprowadzeniu euro zawarto kolejne porozumienia między Stolicą Apostolską, Włochami, Komisją Europejską i Europejskim Bankiem Centralnym.

Na ich podstawie Watykan uzyskał prawo do bicia własnych monet euro. Wielkość emisji jest uzgadniana z odpowiednimi instytucjami europejskimi, a projekty nowych monet muszą spełniać wymagania dotyczące wspólnego pieniądza. Stolica Apostolska sprawuje suwerenną władzę nad Watykanem, lecz w sprawach emisji waluty obowiązują ustalone reguły międzynarodowe.

Czym wyróżniają się monety watykańskie?

Na watykańskich monetach znajduje się napis Città del Vaticano oraz dwanaście gwiazd Europy. Gwiazdy nie są symbolem religijnym ani godłem państwowym. O przynależności monety do konkretnego kraju decyduje przede wszystkim jej strona narodowa, zwykle z wizerunkiem papieża, herbem papieskim albo motywem związanym z historią Kościoła.

Wszystkie watykańskie monety euro są ważnym środkiem płatniczym w całej strefie euro. W praktyce rzadko trafiają jednak do zwykłego obiegu poza Watykanem. Ograniczone nakłady sprawiają, że częściej przechowują je kolekcjonerzy niż osoby wydające drobne podczas zakupów.

Seria pierwsza monet

Seria pierwsza monet była emitowana od 2002 do 2005 roku. Na awersach umieszczono Jana Pawła II, który wprowadził euro do watykańskiego obiegu. Dla wielu pielgrzymów właśnie te monety stały się pamiątką wizyty przy grobie św. Piotra.

Seria druga i sediswakancja

Po śmierci Jana Pawła II powstała seria druga monet, emitowana w latach 2005–2006. Zamiast portretu papieża zastosowano symbol sede vacante, oznaczający okres, w którym Stolica Apostolska nie ma papieża. Od zmian regulacyjnych z 2008 roku w czasie wakatu nie emituje się zwykłych monet obiegowych z takim motywem. W 2013 roku wydano jedynie okolicznościową monetę 2 euro.

Kolejne serie papieskie

Seria trzecia monet pojawiła się w 2006 roku i przedstawiała Benedykta XVI. Była emitowana do 2013 roku. Następna seria, wprowadzana od 2014 do 2017 roku, pokazywała Franciszka, przy czym poszczególne nominały miały różne ujęcia jego postaci.

Od 2017 roku emitowana jest seria piąta monet. Po raz pierwszy zamiast portretu papieża zastosowano herb Franciszka. Taka zmiana pozwala odróżnić tę emisję od wcześniejszych serii i ma znaczenie dla osób zajmujących się numizmatyką.

Jak płacić w Watykanie?

Podczas zwiedzania Bazyliki św. Piotra, placu oraz Muzeów Watykańskich można posługiwać się euro w gotówce lub kartą, zależnie od konkretnego punktu. Warto mieć przy sobie drobne nominały, zwłaszcza przy zakupie pamiątek, znaczków i niewielkich artykułów. Bankomaty działają podobnie jak w Rzymie, choć opłata za wypłatę zależy od banku wydającego kartę.

Watykan nie wymaga osobnej wymiany waluty, jeśli podróżujesz po Włoszech. Najbliższe kantory, banki i bankomaty znajdują się w Rzymie, a język włoski jest najczęściej używany w codziennej obsłudze. Turyści zwykle porozumieją się również po angielsku.

Gdzie zobaczyć watykańskie monety?

Największe zainteresowanie budzą monety 2 euro, szczególnie edycje okolicznościowe upamiętniające wydarzenia religijne, rocznice i ważne postacie. Ich wartość płatnicza pozostaje taka sama jak w innych krajach strefy euro, ale cena kolekcjonerska może zależeć od nakładu, stanu zachowania i popularności danego motywu.

Watykańskie monety są związane z miejscami, które odwiedzają miliony pielgrzymów i turystów. Bazylika św. Piotra, położona na terenie Watykanu, ma kopułę o wysokości 136,5 metra, a długość budynku przekracza 211 metrów. Jej wizerunek, podobnie jak motywy papieskie, często pojawia się na pamiątkach i emisjach okolicznościowych.

Przy ocenie monety trzeba odróżnić zwykłą wartość nominalną od ceny kolekcjonerskiej. Zniszczony egzemplarz może być wart dokładnie tyle, ile wskazuje nominał. Moneta w oryginalnym zestawie menniczym, z niskiego nakładu, może natomiast osiągnąć znacznie wyższą cenę na rynku numizmatycznym.