GBP to oficjalny kod walutowy funta brytyjskiego, nazywanego także funtem szterlingiem. Jest to waluta Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, oznaczana symbolem £. Skrót pochodzi od angielskiego określenia Great Britain Pound, a zgodnie ze standardem ISO 4217 identyfikuje funta w systemach finansowych na całym świecie.
Skąd pochodzi nazwa funt szterling?
Słowo „funt” ma związek z dawną jednostką masy, wywodzącą się od rzymskiej libry. Początkowo wartość pieniądza odpowiadała określonej wadze kruszcu, dlatego określenie to odnosiło się zarówno do jednostki wagi, jak i jednostki monetarnej. Współczesny symbol £ również nawiązuje do litery „L” z łacińskiej nazwy libra.
Drugi człon nazwy, „szterling”, nie oznacza jednostki wagi. Łączy się go z historycznym określeniem dobrej jakości srebra. Jedna z często przywoływanych teorii wskazuje też na dawnych kupców z Europy kontynentalnej, których w Anglii nazywano easterlingami. Z czasem słowo sterling zaczęło oznaczać pieniądz o potwierdzonej wartości i jakości.
Funt jest często uznawany za najstarszą walutę pozostającą w ciągłym użyciu. Jego historia sięga średniowiecza. Przez wiele stuleci wartość funta wiązano ze srebrem, a później także ze złotem. Nie należy jednak utożsamiać funta walutowego z funtem jako jednostką masy. Wspólne pochodzenie nazw przypomina o dawnym związku pieniądza z wagą metali szlachetnych, ale dziś są to dwa odrębne pojęcia.
Najważniejsze informacje o tej walucie przedstawiają się następująco:
- Kod walutowy – GBP
- Symbol – £
- Podział – 1 funt dzieli się na 100 pensów
- Główny emitent banknotów – Bank Anglii, czyli Bank of England
- Obszar użycia – Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
Jak zmieniał się system funta?
Przez długi czas brytyjski system monetarny nie był dziesiętny. Do 1971 roku jeden funt odpowiadał 20 szylingom albo 240 starym pensom. Taki podział utrudniał część obliczeń, szczególnie w handlu i rozliczeniach międzynarodowych.
W 1971 roku Wielka Brytania przeprowadziła reformę znaną jako Decimal Day. Po zmianie jeden funt został podzielony na 100 nowych pensów. W ten sposób system stał się prostszy i zgodny z rozwiązaniami stosowanymi w wielu innych państwach.
Zmiana nie oznaczała powstania nowej waluty. Dotyczyła sposobu dzielenia funta na mniejsze jednostki. Dawne szylingi i pensy zostały wycofane z systemu, a współczesny podział na 100 pensów obowiązuje do dziś.
Dlaczego GBP ma znaczenie na świecie?
Funt szterling przez wiele lat był walutą brytyjskiego imperium i odgrywał istotną rolę w światowym handlu. Choć po II wojnie światowej jego pozycję częściowo przejął dolar amerykański, GBP nadal należy do najważniejszych walut międzynarodowych. Jest utrzymywany w rezerwach walutowych banków centralnych i wykorzystywany w globalnych rozliczeniach finansowych.
Znaczenie funta wiąże się także z pozycją Londynu jako jednego z największych centrów finansowych. Wycena GBP zależy między innymi od kondycji brytyjskiej gospodarki, polityki pieniężnej oraz decyzji dotyczących stóp procentowych.
Za emisję banknotów Banku Anglii w Anglii i Walii odpowiada Bank Anglii, który pełni funkcję banku centralnego Zjednoczonego Królestwa. Instytucja ta prowadzi politykę pieniężną, ustala stopy procentowe i dba o stabilność systemu finansowego. Banknoty emitują również banki w Szkocji i Irlandii Północnej, jednak są one denominowane w funtach szterlingach.
GBP nie jest więc wyłącznie oznaczeniem używanym przy transakcjach. To nazwa jednej z najstarszych funkcjonujących walut, której współczesny system opiera się na prostym podziale na 100 pensów, a pozycja gospodarcza wynika z historii Wielkiej Brytanii, roli Banku Anglii i znaczenia londyńskiego rynku finansowego.
