Oficjalną walutą Wielkiej Brytanii jest funt szterling, oznaczany kodem GBP i symbolem £. Jeden funt dzieli się na 100 pensów. Sprawdź, jakie nominały są w obiegu, skąd pochodzi ta waluta i jak płacić nią podczas podróży.
Jaka waluta obowiązuje w Wielkiej Brytanii?
Wielka Brytania używa funta szterlinga, nazywanego też funtem brytyjskim. Jest on oficjalnym środkiem płatniczym w Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej. Międzynarodowy kod waluty to GBP, a znak graficzny stanowi symbol £.
Nazwa „funt” odnosi się także do jednostki masy, dlatego określenie „szterling” pomaga odróżnić pieniądz od miary. W codziennej rozmowie Brytyjczycy często mówią o funcie „quid”. Euro może być przyjmowane w wybranych hotelach lub sklepach turystycznych, lecz nie jest powszechnie akceptowane.
Funt pozostaje jedną z najważniejszych walut świata. Londyn jest jednym z największych centrów finansowych, a GBP należy do walut obecnych w międzynarodowych rezerwach, obok dolara amerykańskiego, euro i jena japońskiego.
Funt szterling ma kod GBP, symbol £ i dzieli się na 100 pensów.
Jakie monety i banknoty są w obiegu?
System dziesiętny obowiązuje od 15 lutego 1971 roku. Wcześniej jeden funt miał 20 szylingów, a każdy szyling składał się z 12 pensów, czyli funt był równy 240 pensom. Zmiana wymagała stopniowego wycofywania dawnych monet.
W 2017 roku wprowadzono nową monetę jednofuntową o dwunastokątnym kształcie. Jej budowa i zabezpieczenia miały ograniczyć fałszowanie. Monety o niższych nominałach wykonuje się między innymi ze stali powlekanej miedzią, miedzioniklu oraz niklu z mosiądzem.
| Rodzaj | Nominały | Informacja |
| Monety pensowe | 1p, 2p, 5p, 10p, 20p, 50p | Nominały od jednego do pięćdziesięciu pensów |
| Monety funtowe | £1, £2 | Monety używane w codziennych płatnościach |
| Banknoty Banku Anglii | £5, £10, £20, £50 | Współczesne banknoty mają podłoże polimerowe |
| Banknoty lokalne | £1, £100 | Występują głównie w Szkocji oraz Irlandii Północnej |
Banknoty emitowane przez Bank Anglii mają nominały 5, 10, 20 i 50 funtów. W 2024 roku do obiegu trafiły także banknoty z wizerunkiem króla Karola III. Starsze emisje z portretem królowej Elżbiety II nadal mogą być ważne, o ile nie zostały formalnie wycofane.
Na rewersach znajdują się postacie związane z historią Wielkiej Brytanii. Można spotkać między innymi Winstona Churchilla, Jane Austen, Adama Smitha, J.M.W. Turnera, Matthew Boultona, Jamesa Watta i Alana Turinga.
Banknoty szkockie i północnoirlandzkie
Wybrane banki w Szkocji i Irlandii Północnej emitują własne banknoty denominowane w funtach. Ich wartość jest powiązana z funtem brytyjskim, lecz poza tymi regionami nie zawsze są przyjmowane przez sklepy, banki i kantory. Podczas podróży po Anglii najlepiej mieć banknoty Banku Anglii albo płacić kartą.
Skąd pochodzi funt szterling?
Historia funta sięga 1158 roku, gdy król Henryk II wprowadził go do obiegu jako walutę wymienialną na srebro. W 1816 roku srebro zastąpiono złotem. Powiązanie ze złotem zakończono podczas wielkiego kryzysu w 1931 roku.
Przez długi czas funt był najważniejszą walutą międzynarodowego handlu. Po II wojnie światowej jego pozycja osłabła, a większą rolę zaczął odgrywać dolar amerykański. W 1966 roku spadek wartości funta skłonił brytyjski rząd do wprowadzenia ograniczeń dotyczących wywozu pieniędzy.
W 1992 roku doszło do wydarzenia znanego jako Czarna Środa. Spekulacyjne ataki zmusiły Bank Anglii do porzucenia obrony ustalonego kursu funta w systemie ERM. Kryzys wpłynął na brytyjską politykę gospodarczą i stał się jednym z powodów pozostania poza strefą euro.
Co wpływa na kurs GBP?
Bank Anglii pełni funkcję banku centralnego Wielkiej Brytanii. Instytucja odpowiada za stabilność finansową, nadzoruje system bankowy i jest wyłącznym emitentem banknotów w Anglii i Walii. Ustalane przez nią stopy procentowe wpływają na atrakcyjność funta dla inwestorów, a tym samym mogą zmieniać jego kurs.
Notowania GBP/PLN zależą także od inflacji, kondycji brytyjskiej gospodarki, danych o zatrudnieniu, decyzji rządu oraz sytuacji na rynkach światowych. Znaczenie mają również informacje dotyczące handlu zagranicznego i następstw Brexitu.
Średni kurs rynkowy ma charakter informacyjny. Powstaje na zdecentralizowanym rynku Forex, gdzie banki, instytucje finansowe i inni uczestnicy wymieniają waluty. Kurs kupna i sprzedaży w kantorze może różnić się od wartości średniej, ponieważ zawiera marżę lub opłatę.
Kurs GBP/PLN zmienia się na bieżąco, dlatego warto sprawdzić notowanie bezpośrednio przed wymianą pieniędzy.
Jak płacić funtami podczas podróży?
Karty Visa i Mastercard są akceptowane w większości sklepów, restauracji i środków transportu. Małe lokale mogą jednak przyjmować wyłącznie gotówkę, dlatego niewielki zapas monet i banknotów przydaje się także w 2026 roku.
W Wielkiej Brytanii działa ponad 70 tysięcy bankomatów. Przed wypłatą sprawdź prowizję własnego banku oraz wybierz obciążenie w GBP, a nie w złotówkach. Rezygnacja z dynamicznego przeliczania walut pozwala uniknąć kursu narzuconego przez operatora bankomatu.
Gotówkę najlepiej wymienić przed wyjazdem albo skorzystać z bankomatu należącego do banku. Punkty na lotniskach, w hotelach i miejscach turystycznych często stosują mniej korzystne kursy. Czeki podróżne są w Wielkiej Brytanii rzadko akceptowane.
Funt brytyjski jest również używany na niektórych terytoriach zależnych, choć mogą tam funkcjonować lokalne odmiany waluty powiązane z GBP w stosunku 1:1. Dotyczy to między innymi Gibraltaru, Wyspy Świętej Heleny, Falklandów, Jersey, Guernsey i Wyspy Man.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Jaka jest oficjalna waluta Wielkiej Brytanii i jak się jej symbolizuje?
Oficjalną walutą jest funt szterling oznaczany kodem GBP i symbolem £. Jeden funt dzieli się na 100 pensów.
Jakie nominały monet i banknotów są obecnie w obiegu?
Monety pensowe występują w nominałach 1p, 2p, 5p, 10p, 20p, 50p, a monetami funtowymi są £1 i £2. Banki Anglii emitują banknoty £5, £10, £20 i £50, a w Szkocji i Irlandii Płn. można spotkać lokalne emisje.
Czy wszystkie banknoty funtowe są takie same w całym Zjednoczonym Królestwie?
Nie — niektóre banki w Szkocji i Irlandii Północnej wypuszczają własne banknoty denominowane w funtach, które poza tymi regionami nie zawsze są akceptowane. Dlatego w Anglii lepiej mieć banknoty Banku Anglii lub płacić kartą.
Skąd pochodzi funt szterling i kiedy wprowadzono system dziesiętny?
Funt ma korzenie sięgające 1158 roku, kiedy wprowadzono go jako walutę opartą na srebrze. System dziesiętny obowiązuje od 15 lutego 1971 roku.
Co wpłynęło na osłabienie pozycji funta po II wojnie światowej?
Po wojnie rola funta w handlu międzynarodowym zmalała na rzecz dolara amerykańskiego, co osłabiło jego pozycję. Dodatkowe kryzysy, jak Czarna Środa w 1992 roku, także miały duże konsekwencje.
Jakie czynniki kształtują kurs GBP?
Kurs funta zależy m.in. od decyzji Banku Anglii dotyczących stóp procentowych, poziomu inflacji, kondycji gospodarki oraz sytuacji na rynkach światowych. Notowania powstają na zdecentralizowanym rynku Forex i mogą różnić się od kursów kantorów.
Jak najkorzystniej płacić i wymieniać funty podczas pobytu w UK?
Karty Visa i Mastercard są powszechnie akceptowane, lecz warto mieć trochę gotówki na małe lokale. Wymieniać pieniądze najlepiej przed wyjazdem lub wypłacać z bankomatu banku, unikając lotniskowych i hotelowych kantorów.
Czy euro jest używane w Wielkiej Brytanii?
Euro bywa przyjmowane w wybranych hotelach i sklepach turystycznych, ale nie jest powszechnie akceptowane jako środek płatniczy. Oficjalną walutą pozostaje funt szterling.
