Przy przeliczaniu VAT z faktury walutowej nie wybiera się automatycznie kursu z daty wystawienia ani z daty sprzedaży. Decyduje kolejność zdarzeń względem momentu powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli faktura została wystawiona w dniu sprzedaży lub później, stosuje się kurs z dnia roboczego poprzedzającego powstanie obowiązku podatkowego. Gdy faktura została wystawiona wcześniej, właściwy jest kurs z dnia roboczego poprzedzającego jej wystawienie.
Jaki kurs przyjąć – szybkie rozstrzygnięcie
W obu przypadkach chodzi co do zasady o średni kurs danej waluty ogłoszony przez Narodowy Bank Polski (NBP). „Dzień poprzedzający” oznacza ostatni dzień roboczy przed określonym zdarzeniem, a niekoniecznie dzień kalendarzowy bezpośrednio je poprzedzający.
Faktura wystawiona w dniu sprzedaży lub później? Przyjmij kurs z ostatniego dnia roboczego przed dniem powstania obowiązku podatkowego.
Faktura wystawiona przed sprzedażą lub wykonaniem usługi? Przyjmij kurs z ostatniego dnia roboczego przed dniem wystawienia faktury.
Co wynika z art. 31a ustawy o VAT?
Art. 31a ustawy o VAT wiąże kurs waluty przede wszystkim z momentem powstania obowiązku podatkowego. Data sprzedaży jest więc istotna wtedy, gdy faktura nie została wystawiona wcześniej. Sama data widniejąca na dokumencie nie przesądza o kursie w każdym przypadku.
| Scenariusz | Data odniesienia dla kursu | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Faktura wystawiona w dniu powstania obowiązku podatkowego albo później | Ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego | Art. 31a ust. 1 ustawy o VAT |
| Faktura wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego | Ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury | Art. 31a ust. 2 ustawy o VAT |
Przykładowo, jeżeli dostawa została dokonana 31 stycznia, a fakturę wystawiono 10 lutego, należy zastosować kurs z ostatniego dnia roboczego przed 31 stycznia. Jeżeli natomiast fakturę wystawiono 10 marca za usługę wykonaną dopiero 1 kwietnia, właściwy będzie kurs z ostatniego dnia roboczego przed 10 marca.
Ta zasada dotyczy przeliczenia kwot służących do określenia podstawy opodatkowania i VAT na złote. Kwoty netto i brutto mogą być wykazane w walucie obcej, ale kwotę podatku VAT należy wykazać w złotych polskich.
Jak KSeF wpływa na datę wystawienia?
KSeF nie zmienia samej metody wyboru kursu wynikającej z art. 31a ustawy o VAT. Zmienia jednak sposób ustalenia daty wystawienia faktury ustrukturyzowanej. Co do zasady jest nią dzień przesłania dokumentu do Krajowego Systemu e-Faktur, a nie dzień utworzenia faktury w programie księgowym.
Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy faktura została przygotowana wcześniej, ale wysłana do KSeF później. Jeżeli dokument utworzono 7 lipca, a przesłano 11 lipca, za datę wystawienia co do zasady uznaje się 11 lipca. Przy fakturze wystawionej przed powstaniem obowiązku podatkowego kurs należy wtedy ustalić na podstawie dnia roboczego poprzedzającego 11 lipca.
Przy ustalaniu daty i kursu w KSeF trzeba zwrócić uwagę na następujące kwestie:
- Data utworzenia faktury w systemie księgowym nie musi być datą jej wystawienia.
- W standardowym trybie online decydujące znaczenie ma dzień przesłania dokumentu do KSeF.
- Tryb offline24 jest przewidziany na sytuacje, w których nie można wysłać faktury w czasie rzeczywistym.
- Fakturę wystawioną w trybie offline24 należy przekazać do KSeF w terminie określonym w przepisach, a datę wystawienia ustalać zgodnie z zasadami właściwymi dla tego trybu.
Tryb offline24 nie powinien służyć do celowego przesuwania daty wystawienia ani wyboru korzystniejszego kursu. Przy transakcjach, w których różnią się data wskazana w polu P_1 i data przesłania dokumentu, trzeba zachować szczególną ostrożność i sprawdzić, jaki tryb wystawienia faktycznie ma zastosowanie.
Kurs EBC i wspólna metoda dla VAT oraz PIT
Ustawa o VAT dopuszcza zastosowanie zamiast kursu NBP ostatniego kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny. Dzień odniesienia ustala się według tej samej logiki – zależy on od tego, czy faktura została wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego, czy w dniu tego obowiązku albo później.
Przy wyborze kursu EBC obowiązują następujące zasady:
- Dla faktury wystawionej w dniu obowiązku podatkowego lub później stosuje się kurs z dnia poprzedzającego powstanie tego obowiązku.
- Dla faktury wystawionej przed obowiązkiem podatkowym stosuje się kurs z dnia poprzedzającego wystawienie faktury.
- Dla waluty innej niż euro konieczne może być przeliczenie jej najpierw na euro, a następnie na złote.
- Wybraną metodę trzeba stosować konsekwentnie, zgodnie z warunkami określonymi w ustawie.
Możliwe jest także stosowanie jednej metody przeliczeń dla VAT i podatku dochodowego. Po jej wyborze należy stosować ją przez co najmniej 12 kolejnych miesięcy, licząc od miesiąca wyboru. Taka opcja może ograniczyć różnice między rozliczeniami VAT i PIT albo CIT, ale wymaga konsekwencji.
Na co zwrócić uwagę w codziennych rozliczeniach?
Najpierw ustal moment powstania obowiązku podatkowego, następnie sprawdź, czy faktura została wystawiona przed tym momentem, czy w jego dniu albo później. Dopiero na tej podstawie wybierz dzień, z którego pobierzesz kurs NBP lub EBC.
Najważniejsza jest spójność dokumentacji. Warto zachować informację o zastosowanym kursie, dacie obowiązku podatkowego, dacie wystawienia oraz – w przypadku KSeF – dacie przesłania faktury do systemu. Przy zaliczkach, usługach rozliczanych etapami i transakcjach z wieloma datami pomocne może być dodatkowe sprawdzenie zasad właściwych dla danego rodzaju sprzedaży.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Przy nietypowych transakcjach, rozliczeniach wielowalutowych lub rozbieżnych datach dostawy i faktury sposób przeliczenia warto skonsultować z doradcą podatkowym.
